Pelagisch vissen is de modernste manier om gericht op grote meerval te jagen. Geen brede zone afzoeken, niet meervalvissen vanaf de kant, geen breeklijntjes en afspantechnieken. Je vaart, speurt en zoekt naar die ene individuele meerval in beeld op je live sonar, je positioneert de boot erboven, en je biedt het aas precies rondom zijn bek aan. Wat je daarbij ziet op het scherm hoort tot de spectaculairste dingen die het meervalvissen en uberhaupt het roofvissen op dit moment te bieden heeft.
Op deze pagina leggen we uit wat pelagisch vissen op meerval precies is, hoe het verschilt van het klassieke verticalen, welke apparatuur je nodig hebt en hoe je het qua techniek precies doet. En natuurlijk: de montages! Dit is de uitleg vanuit de praktijk die je hier vindt. Wat werkt, zonder poespas.
Wat is pelagisch vissen
Het pelagische zit in het woord. Pelagisch kent als definitie: ”Behorend tot de open zee of het open water” Dat betekent: in de waterkolom, los van bodem of oever. Een pelagische vis hangt boven de bodem op halfwater of in een specifieke laag op zoek naar prooi. Pelagisch vissen is dus de techniek waarbij je niet op de bodem of langs de oever vist, maar daar waar de vis op dat moment hangt. Vaak in het middenwater of zelfs hoger. Kortom: met ongekende precisie het aas precies daar aanbieden waar de vis is! En in het geval van meerval: soms liggen ze echt wel IN de bodem of IN de oevers / obstakels. Dus de definitie rekken we ietsje op, maar het idee is duidelijk.
Pelagisch vissen is een doorontwikkeling van het verticalen. Bij het klassieke verticalen vis je recht onder de boot, meestal richting de bodem of de onderste helft van de waterkolom. Pelagisch vis je in de hele waterkolom en richt je je gericht op individuele vissen die je op je sonar hebt opgespoord. Het kan zowel verticaal (laten zakken onder de boot) als werpend (aanwerpen op een vis die voor de boot zit).
Wat pelagisch vissen revolutionair maakt is dat je niet meer hoeft te raden waar de vis zit. Met moderne live sonar, bijvoorbeeld de LiveScope2 zie je de vis bewegen in real time. Je weet zijn diepte, zijn richting en vaak ook zijn grootte. Je kunt je aas naar exact die plek brengen. Dat geeft een controle die geen andere techniek biedt.
Waarom pelagisch op meerval werkt zoals nergens anders
Hier zit het onderscheid waarom deze pagina specifiek over meerval gaat. Meerval gedraagt zich pelagisch anders dan snoekbaars en snoek.
Snoekbaars hangt veel op de bodem overdag en komt ’s nachts hoger. Snoek schommelt eveneens.
Meerval is de uitzondering. Op vrijwel elk water vind je meerval overdag én ’s nachts in de middelste waterlaag, maar vaak bij obstakels. Vooral grote meerval. Een vis van honderd kilo plus heeft geen natuurlijke vijanden, hij hangt waar hij wil en dat is meestal op halfwater boven diep water. Maar ook kun je ze IN de bodem of obstakels vinden. Kortom: je moet alsnog goed kijken en zoeken. Leren (her)kennen waar de meerval zich schuilhoudt. Hij wacht daar tot er prooivis voorbij komt of tot het tijd is om actief te jagen. Wanneer je kijkt naar het verschil tussen zomer & winter, dan zie je dat het in de winter nog efficiënter is: ze verzamelen zich op de plassen. Terwijl ze in de zomer overal en nergens te vinden zijn.
Voor de pelagische visser is dat ideaal. Je kunt overdag pelagisch op meerval vissen op vrijwel elk diep water in Nederland, of het nu een plas, een stuwmeer, een rivier of een groot kanaal is. Op de Maasplassen, het Hollands Diep, in de Biesbosch, op zandwingaten in Limburg en Noord Brabant. En ook helemaal naar het Noorden toe, in Friesland of de Randmeren. Je vindt ze er!
Het verschil tussen verticalen en pelagisch vissen
We krijgen vaak de vraag of pelagisch en verticalen niet hetzelfde zijn. Het ligt dichtbij elkaar, maar er zijn drie wezenlijke verschillen.
Verticalen vist vooral richting de bodem. Soms in de onderste helft van de waterkolom, soms tegen de bodem zelf. Pelagisch vist in de hele waterkolom, met focus op halfwater en hoger. Vaak drop je de shad op de bodem, tik je deze omhoog en laat je de shad weer zakken. En dat op veel plekken. Waarbij je dus een gewonde vis immiteert eigenlijk.
Verticalen scant een gebied. Je drift over een interessante zone en hoopt vis te vinden. Pelagisch zoekt eerst de vis op en biedt dan aas aan. Eerst spotten, dan vissen.
Verticalen kan met 2D fishfinder, pelagisch is veel sterker met live sonar. Live sonar (Livescope2 van Garmin, Active Target van Lowrance, Mega Live van Humminbird, Panoptix) maakt pelagisch vissen pas echt mogelijk zoals het bedoeld is. Zonder live sonar wordt pelagisch een ervaring kwestie en veel raden.
Bij het pelagisch vissen zoeken we dan ook echt alleen op een doelvis: we zien deze op de sonar en gaan d’r achteraan om er zo goed boven te komen om de shad te laten droppen vlak boven / naast z’n bek! Je lokt de aanval precies daar uit. Daarom wordt het ook wel veel pelagic sharpshooting genoemd.
De apparatuur die je nodig hebt
Pelagisch vissen vraagt om specifieke apparatuur. Zonder de juiste sonar maak je het jezelf onnodig moeilijk.
Live sonar. De standaard nu voor pelagisch is een live sonar systeem. Garmin Livescope, Lowrance Active Target, Humminbird Mega Live of een Garmin Panoptix. Welk merk je kiest is meer een persoonlijke voorkeur dan iets dat fundamenteel verschil maakt voor de vangst. Allemaal laten ze je individuele vissen zien in real time. Je ziet je shad zakken, je ziet de meerval reageren, je ziet of hij aanvalt of wegtrekt.
Een tweede 2D sonar werkt het beste in combinatie. Met een 2D sonar (side imaging, down imaging) scan je grotere zones snel af op zoek naar interessante structuren en grote echo’s. Heb je een mogelijk doel? Dan switch je naar je live sonar om de vis precies te lokaliseren.
Boot of bellyboat met spotlock. Boven een vis blijven hangen is essentieel. Een elektromotor met spotlock houdt je boot stil ook bij wind. Een bellyboat is wendbaarder en stiller, maar je hebt minder ruimte voor apparatuur. Een kajak kan ook, maar dan moet je vaardigheid hoog zijn want positie houden is lastiger. Met het meervallen op de grote rivieren merk je dat je steeds vaker zult driften. Op de grotere rivieren zoals de Maas, in de drift – loeren op één kans die shad er boven te krijgen.
Wij hebben in onze bellyboats categorie modellen die specifiek geschikt zijn voor pelagische sessies, inclusief montagepunten voor sonar transducers.
Het materiaal voor pelagisch op meerval te vissen: hengel, molen / reel, lijn, montages en aas
Pelagisch vissen vraagt om specifiek materiaal omdat je in een smalle sonarbundel (cone) moet blijven met je aas en omdat je vaak verticaal of strak onder een hoek vist. En bij het landen van een grote meerval wordt voor elke langere hengel de hoek te groot, waardoor je je hengeltop verliest.
Hengel. Een korte hengel werkt het beste: 1.60 tot max 1.90. Een lange hengel duwt je aas uit de sonarbundel (cone) als je verticaal of bijna verticaal vist. Een speciaal pelagisch hengeltype heeft een snelle actie en een gevoelige top voor het zien van fijne tikken, maar wel een sterke backbone voor het haakzetten op grote vis. Hierbij kun je denken aan: de Zeck V-stick of een Yuki Bulldozer. Alle geschikte verticaalhengels vind je hier.
Molen of Reel. Voor het pelagisch vissen is vaak een reel, die met één hand te bedienen is, prettig. Omdat je dan met je andere hand full time bezig kunt met je sonar. Echter, molens werken natuurlijk net zo goed – als dat je voorkeur heeft; helemaal top natuurlijk. De voorwaarden voor beide: onwijs stevige en dikke as, met een slipkracht van minimaal 12 a 13kg; In de praktijk zie je vaak dat je vanuit een bellyboat sowieso niet meer kunt houden: dan ga je met bootje en al mee op sleeptouw. Voor molens geldt: minimaal een 5000 serie. Hier vind je al onze molens en reels.
Lijn. De hoofdlijn moet bij het pelagisch vissen niet al té dik zijn. In de praktijk vis je vaak op dieptes en heb je te maken met stromingen. Dan is een dikkere lijn meteen een bron van weerstand in het water, waardoor het weer moeilijker is om je aas in de cone van je sonar te houden. Plus: grootste gevaar met het pelagisch vissen zijn obstakels. Dus je moet ze kunnen blocken, vervolgens is je leader / voorslag bepalend. Concreet ons advies: vis met het verticalen tot max 0.42 gevlochten hoofdlijn, helemaal met stroming. 0.38 gevlochten en zo rond mogelijk is het beste!
Onderlijn / leader. Pelagisch vissen op meerval is precisiewerk. Zelf houden we voor minimaal de laatste meter dik kevlar aan. vaak 1.00 of 1.20 zelfs, simpelweg omdat dat het gedeelte is wat de bekplaten gaat raken en bij obstakels als eerste gaat schuren. Hier vind je al ons leader materiaal.
Aas: grote shads of dauwpieren of fireballs. Vijftien tot 27 centimeter, met loodkop van zestig tot honderdtwintig gram afhankelijk van diepte en stroming. Onze pelagische shads en de shad claw rig zijn precies hiervoor ontworpen. Het verschil met een gewone shad is de loop bij het zakken, die natuurlijker is en die de meerval activeert. Maar natuurlijk ook: een inline stuk lood, teaser, diskteaser met aan het eind een enorme dikke tros dauwpieren! En natuurlijk werken fireballs ook fantastisch!
Stap voor stap je eerste meerval pelagisch vangen:
Een pelagische sessie op meerval verloopt anders dan andere visserijen. Dat zit’m met name in de aard van onze geliefde meerval.
Stap een: scannen. Je vaart langzaam over potentieel interessante zones. Op je 2D sonar zoek je naar visscholen en losse grote echo’s op halfwater boven diep water. Maasplassen, stuwmeren, zandwingaten en diepe rivierdelen zijn meestal de beste plekken. Evenals de slijkgaten in de rivieren, en natuurijk: obstakels! Je schiet niet meteen op de eerste echo die je ziet. Je bouwt eerst een beeld op van waar de vis zit. Vis je met een Livescope 2? Of met een eerdere live sonar: dan kun je het beste zigzaggend varen met forward modus aan, om zo snel een groot gebied af te scannen.
Stap twee: spotten met live sonar. Vond je een interessante echo? Dan vaar je rustig richting die positie. Met je live sonar bevestig je nu wat het is. Een grote losse meerval ziet er anders uit dan een school brasem of een kleine snoekbaars. Bij een meerval zie je vaak een dikkere echo die zich rustig beweegt of zelfs stil hangt. Met een live sonar zie je altijd overduidelijk dat het een meerval is. Als ze IN de bodem liggen / tussen obstakels, kan het dus best lonen om er wat langer te blijven hangen of te clonken, om te kijken wat het is. Dat is niet altijd goed te onderscheiden namelijk.
Stap drie: positie houden. Met je spotlock (mocht je met een gemodificeerde frontroller vissen op je bellyboat, anders trappelen en motor zo goed mogelijk uit – safety first) zet je de (belly)boot stil boven of net naast de vis.
Stap vier: aas droppen. Je laat je shad zakken tot ongeveer de diepte van de meerval, of iets erboven. Op je live sonar zie je hem zakken. Je zorgt dat je shad of douwpieren in beeld is van de meerval, dat deze met de slechte ogen de massa van de shad goed kan waarnemen aan de voorkant, rondom de baarddraden. Niet er bovenop, niet er onder, maar echt precies voor de bek krijgen. En dat het liefst, om het verschrikken te voorkomen, van achter naar voren. Dus vanaf de staart naar de voorkant aanbieden.
Stap vijf: aanbieden. Hier wordt pelagisch een spel van geduld en finesse. Je houdt je shad of dauwpieren stil. Soms lange seconden lang. Als de vis reageert maar niet aanvalt, doe je een klein tikje met je hengeltop. Geen grote bewegingen, niet te veel wiebelen. Een schuwe meerval schiet onmiddellijk weg bij een te grote beweging. Dan begint het spel weer opnieuw – net zo lang tot deze dusdanig geïrriteerd is dat deze meerval aanvalt vanuit agressie. Want het is geen natuurlijk aasgedrag wat we gebruiken om de meerval te vangen met een shad, het is echt de boosheid. Met dauwpieren wel. Daar kun je ook bij uitblijven van interesse het boze triggeren.
Stap zes: aanslag. Bij een aanval voel je een dreun of zie je op de sonar dat de twee echo’s samen komen. Stevig aanslaan zodat de haak zit, hengel onder spanning houden, en de strijd is begonnen. Een pelagisch gehaakte meerval duikt vaak meteen naar diep. Daar moet je hem laten gaan, niet forceren. Je zit er al boven met de bellyboat of boot.
Stap zeven: de drill. Drill de vis rustig uit, maar put deze ook niet uit. Het materiaal is geschikt om echt wel goed door te pompen in een dril zodat de meerval ook genoeg energie overhoudt na het gevecht om snel weer te zwemmen. Zodra deze moe is, altijd even voorzichtig aan proberen te raken om te zien of deze niet alsnog wegschiet. Dit kan vrij lomp gaan. Daarvandaan weer opnieuw drillen indien nodig. Dan stevig en zelfverzekerd in de bek pakken (meervalhandschoen aan!) aan de onderkaak.
Stap acht: onthaken. Zodra je de meerval vast hebt: zo snel mogelijk onthaken. Dit omdat je ook met minimaal 1 hand in de bek zit van de meerval, daar waar op dit moment dan nog de haak zit. Die er zsm uithalen zodat het veilig is voor de meerval en voor jou. Foto maken en het liefst ook niet uit het water halen, helemaal met grotere vissen. Je hebt immers je waadpak ook al aan.
Veelgemaakte fouten met het pelagisch op meerval vissen
Vier fouten waar we beginnende pelagische vissers vaak op tegen zien lopen en waar we in de winkel vragen over krijgen:
- Te veel beweging in het aas. Het is geen snoekbaarzen. Het is bijna stil houden, met af en toe een klein tikje in de juiste zone. Grote of echt abrupte beweging schrikt vaker af. Bewegen mag echt wel om de meerval boos te maken op de shad.
- Niet boven de vis blijven. Drie meter naast hangen werkt niet. Je shad presenteert zich dan niet zoals het hoort, en de vis verliest interesse. Spotlock of strakke ankering is geen luxe. Met het bellyboaten is dit het aller aller moeilijkste: boven de vis blijven en alles goed in je sonar houden. Oefenen, oefenen, oefenen.
- Te kort aanbieden. Een eerste laten zakken zonder reactie betekent niet dat de vis niet wil. Soms duurt het lang voor hij interesse toont. Geef hem tijd. Tien tot vijftien minuten op één vis is geen overdaad. De meerval wordt vanzelf een keer boos.
- Verkeerde hengel of beschadigde hengel. Een doorsnee verticaalhengel is te licht en heeft geen sterke backbone om de haak te zetten. Bij het strakke aanslaan op halfwater met een grote shad heb je een echte meerval verticaal hengel nodig die de aanslag overdraagt op de meerval. Het gewicht en de krachten die ineens op de hengel komen te staan is extreem hoog.
Wanneer in het seizoen werkt pelagisch meervalvissen het beste?
- Voorjaar en zomer. Watertemperaturen vanaf vijftien graden. Meerval is dan actief en jaagt op halfwater. Doorlopend op vrijwel elk diep water in Nederland. Maar let op: hoe warmer het water wordt, hoe sneller ze ook ’s avonds op het ondiepe gaan jagen.
- Tijdens of na een wateropwarming. Drie tot vier zonnige dagen achter elkaar trekken de meerval omhoog uit de rust en zullen hen actiever doen maken.
- Bij wisselend weer en bewolking. Van nature betekent dat beweging in het water, dus dat betekent energieverbruik omhoog. Wat aangevuld moet worden. Dus ze zullen actiever zijn, meer kansrijk. Je zult er dus meer zien!
- Wateren met diepte boven de zes meter. Pelagisch werkt het beste op water dat ten minste zeven of acht meter diep is. Diepere zones (twaalf tot twintig meter) geven nog meer kans. Dat zijn van nature verzamelplekken op veel momenten in de seizoenen. Helemaal overdag.
- In de winter: meerval verzamelt zich in de diepe wateren, op de plassen. Ze liggen compact. Grote kansen!
Zelf beginnen met pelagisch vissen op meerval
Pelagisch vissen op meerval is een fantastische hobby om mee tech.starten, maar wel een techniek waarbij de juiste apparatuur echt het verschil maakt. Een goede live sonar, een korte pelagische hengel, robuuste reel / molen en goede lijn en een paar goede shads zijn de basis. De rest is tijd op het water en leren lezen wat je scherm je vertelt. Uiteindelijk is een livescope vrij duur. Het leren kan al gemakkelijk met een goedkopere sonar. De bellyboat, hengel, molen / reel en laatste meter tot en met aas zijn relatief goedkoop.
Twijfel je nog over welke sonar of welke hengel bij jouw manier van meervalvissen past? Loop gerust binnen in onze winkel in Dalfsen of neem contact op. Wij vissen deze techniek zelf en helpen je graag op weg naar je eerste pelagische meerval. Tevens hebben we meerdere bellyboats met complete setups in de winkel staan!
Handige links om voor het pelagisch vissen je montages te knopen
Tight lines, team tom-cat.nl